Hoogleraar Lex Burdorf over de positieve effecten van werk

18 december 2017

Werk en participatie als medicijn

Tijdens de startbijeenkomst van 23 november hield prof. dr. Lex Burdorf een inspirerende voordracht (pdf, 951 kB) over de relatie tussen werk en (psychische gezondheid. De voornaamste boodschappen die hij zijn gehoor meegaf zijn:

 

  • Uit onderzoek blijkt duidelijk dat mensen die werken een betere gezondheid hebben, zowel fysiek als psychisch.
  • Werk draagt bovendien aantoonbaar bij aan geluk.
  • Bovenstaande conclusies gelden ook voor vrijwilligerswerk en andere op participatie gerichte activiteiten, maar wel onder bepaalde voorwaarden.
  • Niet werken daarentegen leidt tot slechtere gezondheid en welbevinden, in alle opzichten.
  • In tegenstelling tot wat vaak wordt verondersteld is werkloosheid en inactiviteit de belangrijkste veroorzaker van psychische problemen, en niet armoede.

Werkloosheid en depressie

In de gezondheidsenquête 2012 bleek dat werkloosheid de grootste veroorzaker is van depressieve symptomen. Zie onderstaand schema. Daarom vind Burdorf dat het aanpakken van werkloosheid en inactiviteit de voornaamste ‘knop’ is om aan te draaien als het gaat om terugdringen van psychische aandoeningen.

Hetzelfde beeld komt uit de evaluatie van de Rotterdamse methodiek Fit4Work, die Burdorf met zijn team uitvoerde. In onderstaande grafiek zijn de ervaren belemmeringen bij het zoeken naar werk weergegeven. De items met een asterix (*) hebben een significant negatieve invloed op het starten met werk.

Geluk

Ronduit spectaculair is de toename van de mate van geluk die mensen ervaren als ze aan het  werk gaan. Na 2 jaar is die 47% voor hen die 32 uur of meer per week werken. Bij een baan van minder dan 32 uur is de toename iets kleiner, namelijk 32%.

Zorgkosten

Doordat mensen aan het werk gaan, dalen de zorgkosten aanzienlijk, zo betoogde Burdorf. Uit het Fit4Work-onderzoek werden twee groepen gevolgd: één die niet startte met betaald werk (504 personen), en één waar dat wel het geval was (53 mensen). Na twaalf maanden bleken de maandelijkse zorgkosten in de eerste groep vrijwel gelijk te zijn gebleven: van 180 naar 175 euro. In de andere groep daalden ze echter van 185 naar 83 euro.

Vrijwilligerswerk

Treden deze positieve effecten nu ook op als het niet gaat om regulier betaald werk, maar om vrijwilligerswerk? Ja en nee, aldus Burdorf:

Ja als:

  • het gaat om vrijwilligerswerk dat vaker dan 1maal per week wordt gedaan (> 12 uur)
  • je nieuwe dingen leert
  • je met andere mensen samen iets doet
  • er goede ondersteuning is

Nee als:

  • het verkapte, slechte banen zijn
  • het alleen een bezigheidstherapie is
  • je aan je lot wordt overgelaten

Prof. dr. Lex Burdorf is hoogleraar determinanten van volksgezondheid aan het Erasmus MC met als onderzoekterreinen sociale determinanten van volksgezondheid, determinanten van gezondheid gerelateerd gedrag, en arbeid en gezondheid. Hij was als voorzitter betrokken bij de ontwikkeling van de generieke module ‘Arbeid als medicijn’.

Vond u deze pagina interessant?