Nadere informatie werkproces beoordeling arbeidsvermogen

12 juni 2015

De Werkkamer, overlegorgaan van gemeenten en sociale partners, heeft op basis van de eerste maanden van 2015 vastgesteld dat het aantal verzoeken van gemeenten voor een beoordeling doelgroep banenafspraak achterblijft bij de verwachtingen. In de Werkkamer is consensus bereikt over een aantal praktische verbeteringen en oplossingen die snel resultaat moeten opleveren. 

Om de instroom in het doelgroepregister te versnellen is besloten dat burgers zich rechtstreeks bij UWV kunnen melden voor een Beoordeling arbeidsvermogen. Voor burgers betekent het dat zij niet meer naar de gemeente hoeven om in aanmerking te komen voor een Indicatie banenafspraak.  

Naar aanleiding hiervan heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met sociale partners, de VNG en UWV afgesproken om de werkprocessen van de beoordeling voor de doelgroep banenafspraak aan te passen. Ook de rol van de VSO-, PrO-scholen en ROC’s met Entree-opleidingen wordt aangepast. 

Op 3 juni informeerde de Programmaraad gemeenten en arbeidsmarktregio’s al over de hoofdlijnen van de wijzigingen. Intussen is er nader overleg geweest tussen UWV en SZW over de uitwerking van het werkproces. Daarmee is er meer duidelijkheid over:

  1. de integrale beoordeling door UWV
  2. de wijze waarop burgers een aanvraag kunnen indienen bij UWV;
  3. de rol van de scholen bij de aanvraag beoordeling arbeidsvermogen;
  4. een overgangsregeling om achterstanden in de uitvoering te voorkomen;
  5. de terugkoppeling van UWV naar gemeenten over de uitkomsten van de beoordeling;
  6. meer informatie over het werkproces.

1. Nieuw: Beoordeling arbeidsvermogen

Vanaf 1 juli voert UWV de Beoordeling arbeidsvermogen uit. Bij deze beoordeling onderzoekt UWV of iemand arbeidsvermogen heeft en in staat is het wettelijk minimumloon te verdienen. En zo nee, of hij een Indicatie banenafspraak kan krijgen. Met deze indicatie wordt iemand opgenomen in het doelgroepregister. Als uit de beoordeling blijkt dat iemand geen arbeidsvermogen heeft, dan bekijkt UWV of hij een Wajong-uitkering kan krijgen. Dat alles gebeurt in één beoordeling.

2. Zelf een aanvraag Beoordeling arbeidsvermogen doen

Iedereen kan vanaf 15 juni 2015 een aanvraagformulier Beoordeling arbeidsvermogen downloaden van uwv.nl/arbeidsvermogen. Deze kan hij samen met een ouder, begeleider, mentor of iemand van de gemeente invullen.

Bij de beoordeling bekijken verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen van UWV het arbeidsvermogen van de aanvrager. De beoordeling kan leiden tot vijf verschillende uitkomsten:

  1. Iemand heeft duurzaam geen arbeidsvermogen. In dat geval kan hij in aanmerking komen voor de Wajong 2015.
  2. Iemand heeft arbeidsvermogen en is niet in staat het wettelijk minimumloon te verdienen. Hij behoort daarmee tot de doelgroep van de banenafspraak. In dat geval krijgt hij een Indicatie banenafspraak en wordt ingeschreven in het doelgroepregister.
  3. Iemand heeft arbeidsvermogen, maar heeft een hoge mate van (structurele) begeleiding of aanpassing van het werk nodig. In dat geval krijgt hij een Indicatie banenafspraak en wordt ingeschreven in het doelgroepregister. UWV signaleert aan de gemeente dat iemand alleen met een hoge mate van ondersteuning en aanpassing van het werk in staat is om arbeid te verrichten. Op basis van deze terugkoppeling kan de gemeente conform de wet een advies beschut werk bij UWV aanvragen.
  4. Iemand heeft tijdelijk geen arbeidsvermogen, maar die situatie is niet duurzaam. In dat geval krijgt hij een Indicatie banenafspraak als hij minder dan het wettelijk minimumloon kan verdienen. Hij valt wel onder de verantwoordelijkheid van de gemeente als het gaat om begeleiding en participatie.
  5. Iemand heeft arbeidsvermogen en is in staat het wettelijk minimumloon te verdienen. Hij valt hiermee niet onder de doelgroep van de banenafspraak.

UWV bekijkt dus alle mogelijke situaties, zodat iemand maar één keer naar UWV hoeft voor een beoordeling. De burger en de gemeente worden op de hoogte gesteld van de uitkomst van de beoordeling van UWV.

Voor de goede orde: met de aanpassing van het werkproces wijzigt er niets aan de inhoud van de beoordelingen door UWV. De criteria blijven dezelfde.
Het blijft voor gemeenten ook mogelijk om een Indicatie banenafspraak aan te vragen bij UWV voor een klant.

3. Rol van scholen bij de aanvraag

De ervaring leert dat veel leerlingen van het voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en entreeopleidingen mogelijk behoren tot de doelgroep van de banenafspraak of de Wajong. Vso-scholen, pro-scholen en mbo-instellingen krijgen dan ook een belangrijke rol bij de aanvraag Beoordeling arbeidsvermogen. De scholen kennen de leerlingen goed en hebben als regel een visie op hun participatiemogelijkheden. Leerlingen en hun ouders/verzorgers wordt daarom aangeraden om het aanvraagformulier samen met de school in te vullen. Dit is niet verplicht, maar wel erg behulpzaam voor een goede beoordeling. De school kan op het formulier aangeven welke visie de school heeft op de leerling. Door leerlingen te volgen in het lesprogramma, praktijkopdrachten en stages kan de school antwoorden geven op vragen als:

  • Kan de leerling zelfstandig werkzaamheden uitvoeren? Zo ja, in welke mate?
  • Welk soort werk is passend? Waar ligt de interesse van de leerling en wat zijn sterke en minder sterke kanten?
  • Heeft de leerling speciale aanpassingen of voorzieningen nodig om te kunnen werken? Zo ja, welke?
  • Hoe is het werktempo van de leerling? Kan hij of zij meedoen op een werkplek?

Bij de aanvraag kunnen de volgende documenten toegevoegd worden, om de visie op de leerling te onderbouwen:

  • verslagen over het functioneren op school of tijdens een stage. Hieruit moet blijken wat goed gaat, en wat minder goed. Denk hierbij aan taken en werkzaamheden, maar ook aan de omgang met leidinggevenden, collega’s of medeleerlingen.
  • het ontwikkelingsperspectief met daarin het uitstroomprofiel en de ondersteuning die nodig is om dat te bereiken,
  • een transitieverslag,
  • een onderwijskundig eindrapport,
  • een indicatie voor dagbesteding van het CIZ.

UWV informeert scholen rond 12 juni over hun rol in de aanvraagprocedure van de Beoordeling arbeidsvermogen (PDF, 135 kb). 

4. Tijdelijke opname schoolverlaters en afgewezen Wajong in het doelgroepregister

Voor leerlingen die het speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs of een Entree-opleiding hebben verlaten tussen 10 september 2014 en 17 juli 2015  (einde van het schooljaar 2014/2015) hebben UWV en SZW een aparte afspraak gemaakt. Zij kunnen tijdelijk opgenomen worden in het doelgroepregister.

Ook hier krijgt de school een belangrijke rol: de school adviseert UWV welke leerlingen niet in staat worden geacht het wettelijk minimumloon te verdienen. Na een positief advies van de school ontvangt de leerling hierover een brief van UWV.

Daarnaast kunnen mensen die in de periode tussen 10 september 2014 en 1 juli 2015 een Wajong-uitkering hebben aangevraagd en hiervoor zijn afgewezen tijdelijk worden opgenomen in het doelgroepregister. Leerlingen ontvangen hierover van UWV een brief. Gemeenten ontvangen eveneens een overzicht van mensen die tijdelijk in het doelgroepregister zijn opgenomen.

Deze afspraak heeft de volgende achtergrond. De Participatiewet en de Wajong 2015 gingen in op 1 januari 2015. In de Wet Wajong is bepaald dat het recht op arbeidsondersteuning en inkomensondersteuning (in het kader van de nWajong) niet eerder in kan gaan dan zestien weken na de dag waarop de aanvraag werd ingediend. Daarom zijn aanvragen van mensen na 10 september 2014 die niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt waren afgewezen. De verwachting is dat deze groep tot de doelgroep van de banenafspraak behoort. Onduidelijk is of deze mensen de afgelopen maanden door gemeenten zijn opgepakt en voorgedragen voor een Indicatie banenafspraak.

Om te voorkomen dat deze groep tussen wal en schip terecht komt, is het wenselijk om deze groep tijdelijk in het doelgroepregister op te nemen. De indicatie voor deze groep is zoals gezegd tijdelijk. UWV voert, in verband met het spreiden van het verwerken van de aanvragen, op een later moment een beoordeling voor een Indicatie banenafspraak uit en stelt daarmee vast of de burger definitief in het doelgroepregister wordt opgenomen. UWV en SZW zijn in overleg over de snelheid waarmee de beoordeling uitgevoerd kan worden.

Burgers van wie UWV vervolgens vaststelt dat ze niet tot de doelgroep van de banenafspraak behoren, blijven dan nog twee jaar in het doelgroepregister staan en worden daarna automatisch uit het doelgroepregister verwijderd.

5. Terugkoppeling naar gemeenten

Opname in het doelgroepregister is geen doel op zich, maar een middel om mensen met een arbeidsbeperking meer kansen op de arbeidsmarkt te bieden. Het is daarom van belang dat gemeenten ook de mensen die zichzelf melden bij UWV goed in beeld hebben. Daarom is afgesproken dat UWV gemeenten informeert over de uitkomsten van een beoordeling.

UWV informeert de aanvrager dat ook de gemeente de uitkomst van de beoordeling ontvangt. Een elektronische koppeling tussen de bestanden van UWV en gemeenten is nu niet mogelijk. De uitslag van de beoordeling komt daarom op papier naar de gemeente. Het is dan wel van belang dat UWV een actueel overzicht heeft van de contactpersonen en adressen per gemeente. VNG en Divosa zijn met UWV in overleg over de manier waarop deze adressen op korte termijn, maar ook structureel opgeleverd kunnen worden.

6. Meer informatie over de beoordeling en het Landelijke doelgroepregister

Gemeenten kunnen voor informatie over de Beoordeling arbeidsvermogen terecht bij UWV. Algemene informatie is terug te vinden op uwv.nl/arbeidsvermogen.

Daarnaast stelt UWV de komende tijd nog één arbeidsdeskundige per arbeidsmarktregio beschikbaar, om gemeenten (en scholen) goed te informeren over de wijzigingen. De contactgegevens van de arbeidsdeskundigen kunnen worden opgevraagd bij de regiomanager UWV. Op de pagina Arbeidsmarktregio op Samenvoordeklant.nl staan per arbeidsmarktregio de contactgegevens van de regiomanager UWV.

Meer informatie over de achtergrond van het besluit kunt u vinden in de brief aan de Tweede Kamer van staatssecretaris Klijnsma van 8 mei.

Tot slot

Het besluit van de staatssecretaris dat mensen zelf een Beoordeling arbeidsvermogen kunnen aanvragen, doet niets af aan het belang om als gemeente te investeren in het netwerk met scholen. Inschrijving in het doelgroepregister is immers geen doel op zich en geeft ook geen inzicht in de vraag welke ondersteuning iemand nodig heeft om op één van de 125.000 extra banen concreet te kunnen functioneren.

Door als gemeente te investeren in contacten met scholen voor speciaal en praktijkonderwijs en scholen die entreeopleidingen aanbieden, krijgen gemeenten al in een vroeg stadium voor individuele leerlingen in beeld welke vormen van ondersteuning (niet alleen op het terrein van werk, maar ook op het bredere vlak van participatie) op termijn nodig zijn om leerlingen volwaardig mee te kunnen laten doen.

UWV is nog tot 1 juli 2015 verantwoordelijk voor de regie op de schoolse netwerken. Na deze datum zijn de gemeenten hiervoor verantwoordelijk. In aanloop hiernaar toe is op veel plaatsen al goed contact tussen gemeenten en de deelnemende partijen in netwerken. De Programmaraad ondersteunt de arbeidsmarktregio’s bij het ontsluiten van het schoolse netwerk met het organiseren van 5 bijeenkomsten verspreid over het land.

Vond u deze pagina interessant?

To prevent automated spam submissions leave this field empty.