Actieplan in Zuid- en Oost-Drenthe
‘Een organisatie leert niet omdat mensen leren. Mensen leren omdat de organisatie het mogelijk maakt.’ Met deze pakkende uitspraak beginnen sectoradviseurs Dave de Groot en Simon Zandvliet hun verhaal over het Actieplan Basisvaardig op de werkvloer in het kader van de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe II (inclusief de Overijsselse gemeente Hardenberg). “Deze quote vinden we erg belangrijk om tussen de oren te krijgen”, licht Simon toe. “De mindset moet bij werkgevers landen.”
Het actieplan wordt met ingang van dit jaar uitgevoerd en daarmee loopt de regio voorop. De focus ligt op laaggeletterden met Nederlands als eerste taal (NT1). Het wil volgens Simon niet zeggen dat NT2-ers die Nederlands als tweede taal leren, niet worden geholpen. “Via het Drentse LLO-Collectief kunnen we deze groep meenemen.”
In het actieplan staan vier sectoren centraal: bouw, infra & techniek, schoonmaak & thuiszorg en transport & logistiek. De bedoeling is dat eind 2027 minstens 220 werknemers een opleidingstraject volgen. De aanpak is gericht op de werkgever en telt 5 stappen: informeren, een plan maken, ontwikkelingsbehoefte van werknemers toetsen, een maatwerkpakket maken en borging.
Borging van essentieel belang
De regio zit momenteel vooral in de eerste fase van informeren en herkennen van signalen, vertelt Dave. “We komen tot nu toe binnen via warme relaties. Daarna gaan wij met een werkgever om tafel: wat is een goede manier om met je werknemers aan de slag te gaan? We hebben al een toolbox gemaakt waarmee een leidinggevende het gesprek met een medewerker kan aangaan, om de drempel bij de leidinggevende zoveel mogelijk weg te nemen.”
Dave hamert op het belang van borging, de laatste stap. “We krijgen steeds van werkgevers te horen dat borging geen probleem is. Als we dan doorvragen, beginnen de meeste antwoorden met uh. Het gevaar bestaat dat een werknemer beter kan lezen en schrijven als het project afloopt, maar dat er uiteindelijk niets is veranderd. Dan wordt de werknemer niet meer gestimuleerd om er verder mee te gaan.”
Cruciaal is daarom: hoe zorgt de werkgever ervoor dat werknemers niet alleen nu worden geholpen maar ook in de toekomst zich kunnen blijven ontwikkelen? Zonder een ‘lerende’ omgeving is individuele groei tijdelijk, stelt Dave. “Borging start eigenlijk al bij het maken van het plan. Leren moet normaal worden en is gekoppeld aan het werk dat iemand doet. Daarbij is het belangrijk dat de werknemer fouten mag maken.”
Simon haalt nog een aardige uitspraak van een werkgever aan: “Elke organisatie betaalt nu al voor basisvaardigheden. Alleen vaak op de verkeerde plek; door extra verzuim, fouten of vertragingen.”
Campagne in metaalsector
Doe je basis. Dat is het motto van de campagne van OOM, het O&O-fonds voor de metaalbewerking, om medewerkers te helpen bij het versterken van hun basisvaardigheden. “Dit doen we praktisch en laagdrempelig”, zegt senior beleidsadviseur Gera de Vries. “Wij vinden het echt belangrijk dat de basis op orde is.”
In een korte video vertellen Jacco Vonhof (MKB-Nederland / Stichting Lezen en Schrijven) en Mark Helder (Koninklijke Metaalunie) waarom basisvaardigheden zo belangrijk voor medewerkers zijn en hoe werkgevers deze kunnen versterken. Eén op de zeven werknemers in de metaalsector heeft moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Gera: “Zo blijkt uit ervaringen van opleiders dat de rekenvaardigheden van werknemers niet goed zijn.”
Kosteloos cursusaanbod voor basisvaardigheden
Op de site van OOM worden kosteloos trainingen van basisvaardigheden aangeboden. “Een werknemer kan zich bijvoorbeeld opgeven voor een training Nederlands. Heel goed gaan de trainingen Nederlands voor anderstaligen op de werkvloer.”
Naast basisvaardigheden worden vakvaardigheden meegenomen in het opleidingsaanbod, vertelt Gera. “Denk onder meer aan cursussen voor materiaalkennis en het lezen van technische tekeningen.” Ook hiervoor is veel interesse. Verder is er nog aanbod voor andere thema’s zoals gezondheid en geld.
Gera roept de aanjagers op om deze kansen te benutten. Zij begrijpt dat het lastig is om na te gaan wat de O&O-fondsen in sectoren allemaal aanbieden. Maar, besluit ze: “Mijn collega’s die bedrijven bezoeken en ook de relatiemanagers van OOM helpen jullie graag.”
Al veel successen
De deelnemers aan het leernetwerk hebben de voorbije tijd de nodige successen geboekt en bij de bijeenkomst werd het lijstje dan ook flink aangevuld. Hier een greep uit de successen in de arbeidsmarktregio’s.
- Basisvaardigheden zijn opgenomen in WSP’s en Werkcentra.
- Er worden initiatieven ondernomen om vanuit de functie van sociaal werkgeverschap te werken.
- Er zijn verschillende soorten nieuwe trainingen voor basisvaardigheden op de werkvloer ontwikkeld.
- Het bevorderen van digitale vaardigheden wordt gebruikt als een goede ingang bij een aantal sectoren.
- Vitaliteit en inzetbaarheid blijken mooie haakjes bij familiebedrijven.
- In een aantal regio’s worden taalambassadeurs ingezet bij werkgevers.
- Er zijn routekaarten en gereedschapskisten voor werkgevers ontwikkeld.
- Met toneelstukken en ‘aanhaakmokken’ wordt de bewustwording bij werkgevers gestimuleerd.
- Er is een HR klantreis gemaakt: waar kom je basisvaardigheden tegen in je HR-proces?
- De samenwerking met onder andere bouw, transport en zorgsectoren is versterkt.