# Praktijkleren in het mbo

Aangemaakt op 8 augustus 2022.
Laatst gewijzigd: 18 november 2025

Op deze pagina lees je wat Praktijkleren in het mbo inhoudt. Je vindt informatie, relevante documenten en verwijzingen rondom Praktijkleren in het mbo. In de rest van deze tekst spreken we kortweg over Praktijkleren.

Scholing via Praktijkleren in het mbo bestaat uit een combinatie van werken en het volgen van een mbo-opleiding of een deel daarvan. Praktijkleren gebeurt grotendeels of volledig op de werkplek. Praktijkleren is geschikt voor mensen die al een baan hebben en kan ook worden ingezet voor werkzoekenden. Bij een werkzoekende moet er een leerbedrijf gevonden worden dat bereid is deze persoon een leerbaan aan te bieden of bij een plaatsing op een vacature bij een erkend leerbedrijf kan de baan vorm worden gegeven in een leerbaan via Praktijkleren.

> Voor werkgevers is Praktijkleren een mooie kans om nieuwe werknemers op te leiden of om medewerkers die al in dienst zijn bij te scholen. Op die manier kunnen werknemers zich een leven lang ontwikkelen.

## Welke vormen van scholing via Praktijkleren in het mbo zijn er?

Bij scholing via Praktijkleren in het mbo voor werkzoekenden en werkenden wordt werken bij een [erkend leerbedrijf](https://www.s-bb.nl/bedrijven/leerbedrijf-worden/) gecombineerd met een mbo-opleiding of een deel daarvan. Er zijn 3 varianten:

1. Gericht op het behalen van een diploma  
    Deze opleiding kan worden ingekort vanwege opgedane werkervaring of een eerder afgeronde opleiding. Bij een diplomagerichte opleiding voert de kandidaat werkprocessen uit in het leerbedrijf, aangevuld met lessen en examens.
2. Gericht op het behalen van een mbo-certificaat  
    Hierbij doet de kandidaat een onderdeel van een mbo-opleiding waarvoor een certificaat is vastgesteld. Bij een certificaatgerichte opleiding gaat het om uitvoering van een afgerond takenpakket dat deel uitmaakt van een beroep. Dit leert de kandidaat door het uitvoeren van een aantal werkprocessen in het leerbedrijf, aangevuld met lessen en een examen. Zoals bij het [ontwikkelpad kinderopvang](https://www.samenvoordeklant.nl/ontwikkelpaden).
3. Gericht op het behalen van een praktijkverklaring  
    [Praktijkleren met de praktijkverklaring](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkleren-met-de-praktijkverklaring) wordt ook wel Praktijkleren op maat genoemd. Hier volgt de kandidaat bij een leerbedrijf delen van (werkprocessen uit) een mbo-opleidingen. Per kandidaat en bedrijf kan op basis van de mogelijkheden worden gekeken welke onderdelen er gevolgd gaan worden. De ervaring die de kandidaat opdoet in het leerbedrijf is leidend. De praktijkverklaring vermeldt welke werkprocessen in het leerbedrijf zijn geleerd en maakt deel uit van de mbo-verklaring. Als aanvullende lessen of examens zijn behaald, krijgen die ook een plek in de mbo-verklaring.

## Informatie over Praktijkverklaringen - landelijk

In het [dashboard van het Praktijkloket](https://app.powerbi.com/view?r=eyJrIjoiNWZiYzVjZGMtZTIxZC00YzNkLWE0ZDctNzY5MGEzNjQ1NjBlIiwidCI6Ijk0Yjk3YzRmLTU3YmUtNGQ3OC1iNzk4LWQ3NjUwN2I2NTBlNSIsImMiOjh9 "dashboard van het Praktijkloket") van SBB vind je alle informatie over opgemaakte praktijkverklaringen. Met de filters kun je onder andere selecteren op regio, branche of sector.

![Medewerkers gezamenlijk achter een laptop. Communicatie, merk](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/2024-09/_mg_2763-edit-lr-avthul20220728.jpg)

*E-learning Praktijkleren in het mbo »*
[Naar de e-learning Praktijkleren in het mbo](https://www.samenvoordeklant.nl/elearning-praktijkleren-mbo)

![Databank met foto's](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/BvV%20WerkpleinNeherkade%20%20%2044.jpg)

*Financiële regelingen »*
[Naar Financiële regelingen](#financieel)

![Driegesprek aan tafel](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/2024-04/_mg_4009-edit-lr-avthul20220831.jpg)

*Regionaal contactpersoon »*
[Naar contactpersonen in de regio](https://www.samenvoordeklant.nl/landelijk-kerngroep-praktijkleren-het-mbo)

![Logo het ontwikkelpad, met oranje achtergrond](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/2023-10/ontwikkelpad_header.jpg)

*Ontwikkelpaden »*
[Naar sectorale ontwikkelpaden](https://www.samenvoordeklant.nl/ontwikkelpaden)

## Welke ondersteuning biedt het Landelijk Ondersteuningsteam

Het Landelijk Ondersteuningsteam Regionale Arbeidsmarkt ondersteunt de arbeidsmarktregio’s als kennispartner op het thema Praktijkleren. Daarnaast hebben we een verbindende rol voor alle regio’s binnen dit thema. We doen dit in nauwe samenwerking met partners binnen onderwijs en arbeidsmarkt.

Op welke manier geven we dit concreet vorm?

- Kennisdeling, het ophalen van vraagstukken en best practises. 
    - Door een landelijk netwerk te bouwen omtrent Praktijkleren, met actieve vertegenwoordiging uit alle arbeidsmarktregio’s.
    - Actief verbinden van de contactfunctionarissen van onze samenwerkingspartners Onderwijs, SBB, UWV sociale partners
- Praktijkleren verankeren in het vakmanschap van professionals in het sociaal publiek domein. 
    - Hiertoe is een [Leergang Praktijkleren](https://www.samenvoordeklant.nl/leergang-praktijkleren-het-mbo) ontwikkeld.
- Deelname aan de landelijke Projectgroep Praktijkleren waarin meerdere partijen zijn vertegenwoordigd ([SZW](https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid), [OCW](https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-onderwijs-cultuur-en-wetenschap), [MBO Raad](https://www.mboraad.nl/), [SBB](https://www.s-bb.nl/), [UWV](https://www.uwv.nl/particulieren/) en het landelijk [Leerwerkloket](https://www.leerwerkloket.nl/)). Via dit overleg agenderen we vraagstukken om het thema Praktijkleren verder te brengen in de arbeidsmarktregio’s.

## Animatie: Vormen van praktijkleren in het mbo

[Animatie: Vormen van Praktijkleren in het mbo](https://www.youtube.com/watch?v=IFTdiinOY9E)

Voorkom spraakverwarring: [10 veelvoorkomende termen rondom leren in de praktijk](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkvoorbeelden/praktijkleren-voorkom-spraakverwarring#10)

## Om- en bijscholen via praktijkleren in het mbo

[Om- en bijscholen via praktijkleren in het mbo (SBB)](https://www.youtube.com/watch?v=3ybPlL4BoqM)

## Financiële regelingen Praktijkleren in het mbo

Er zijn diverse mogelijkheden om Praktijkleren in het mbo te financieren. [Bekijk het overzicht financiering Praktijkleren in het mbo](https://www.samenvoordeklant.nl/overzicht-financiering-ontwikkelpaden-praktijkleren-en-leerwerktrajecten). We noemen hieronder de belangrijkste.

| Regionale mobiliteitsteams (RMT's) | De RMT's moeten ervoor zorgen dat de scholingstrajecten kunnen worden ingekocht en georganiseerd. In het artikel [Aanpassingen RMT middelen in relatie tot Praktijkleren](https://www.samenvoordeklant.nl/nieuws/aanpassingen-rmt-middelen-relatie-tot-praktijkleren) lees je de financiële regeling per 1 januari 2023. |
|---|---|
| UWV scholingsbudget - voor kandidaten | UWV kan daarnaast praktijkleren in het mbo financieren uit het scholingsbudget dat zij per kandidaat tot hun beschikking hebben. |
| Praktijkleren in de derde Leerweg - voor werkgevers | Werkgevers kunnen vergoedingen krijgen voor de begeleidingskosten op basis van bijvoorbeeld de Subsidieregeling praktijkleren in de derde leerweg voor werkgevers. [Ga naar de veelgestelde vragen over de derde leerweg](https://www.samenvoordeklant.nl/faq-praktijkleren-het-mbo#3e). |
| Regionale specifieke financiering | Er zijn diverse regelingen in de arbeidsmarktregio die ingezet kunnen worden. Voor specifieke vragen over financieringsmogelijkheden in de eigen regio of branche kunnen beslissers en professionals contact opnemen met het regionale [Leerwerkloket](https://www.samenvoordeklant.nl/onderwerp/leerwerkloketten). |
| Branche specifieke financiering | Naast bovenstaande regeling zijn er vaak diverse toepassingen vanuit de scholingsfondsen vanuit de eigen branche van toepassing. Een voorbeeld van een scholingsfonds is [Doorzaam](https://www.doorzaam.nl/). |

## Uitgelicht
![3 tekstballonnen met vraagteken](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/2025-06/veelgestelde-vragen-blok-rechts-tekst-geen-02.jpg)

**Veelgestelde vragen**

[De FAQ beantwoordt veelgestelde vragen rondom Praktijkleren in het mbo](https://www.samenvoordeklant.nl/faq-praktijkleren-het-mbo)

## Projectleider
![Projectleider Jardy ten Kleij](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/2023-04/Jardy%20ten%20Kleij-6608%20lr.jpg)

**[Jardy ten Kleij](https://www.samenvoordeklant.nl/programmaraad/jardy-ten-kleij)**
*Functie: Projectleider*
<jardy.tenkleij@samenvoordeklant.nl>
06 51 42 01 02

## Tools
De website biedt meerdere tools ter ondersteuning aan de professional. De algemene [toolkit Samen voor de klant](https://www.samenvoordeklant.nl/toolkit-samen-voor-de-klant "Toolkit Samen voor de klant") bevat regelingen, handvatten, methodieken en interventies voor de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden.

**E-learning Praktijkleren in het mbo**
De e-learning biedt kennis en kunde over het middel Praktijkleren in het mbo

[Naar e-learning Praktijkleren in het mbo](https://www.samenvoordeklant.nl/elearning-praktijkleren-mbo)

**Stappenplan voor professionals op praktijkleren in het mbo**
Stappenplan voor het samenwerken op en het benutten van de mogelijkheden van bij- en omscholing via praktijkleren in het mbo. Het biedt veel praktische informatie en uitleg voor professionals in de arbeidsmarktregio’s .

[Naar tool Stappenplan voor professionals](https://www.samenvoordeklant.nl/stappenplan-voor-professionals-op-praktijkleren-in-het-mbo)

**Leren en werken via het mbo**
De werkwijzertool ‘Leren en werken via het mbo’ geeft informatie over bestaande en nieuwe opleidingsmogelijkheden in het mbo voor werkenden en werkzoekenden. Praktijkleren – leren tijdens het werk – heeft daarbij een belangrijke rol.

[Naar Leren en werken via het mbo](https://www.samenvoordeklant.nl/leren-en-werken-via-het-mbo)

## Gerelateerde praktijkvoorbeelden
- [Praktijkleren bij kringloopwinkel Het Goed](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkvoorbeelden/praktijkleren-bij-kringloopwinkel-het-goed) — 07 april 2026
- [De werkende wervingsstrategie van EMCO-groep](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkvoorbeelden/de-werkende-wervingsstrategie-van-emco-groep) — 22 september 2025

[Meer praktijkvoorbeelden](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkvoorbeelden)

## Gerelateerd nieuws
- [Internetconsultatie gestart voor Subsidieregeling praktijkleren in de derde leerweg](https://www.samenvoordeklant.nl/nieuws/internetconsultatie-gestart-voor-subsidieregeling-praktijkleren-de-derde-leerweg) — 16 juni 2026
- [Regionale Atlas biedt zicht in arbeidsmarktontwikkelingen](https://www.samenvoordeklant.nl/nieuws/regionale-atlas-biedt-zicht-arbeidsmarktontwikkelingen) — 18 december 2025

[Meer nieuws](https://www.samenvoordeklant.nl/nieuws)

## Downloads
- [Eindnotitie literatuuronderzoek - Meerwaarde scholing werkzoekenden (De Beleidsonderzoekers)](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/bestandsbijlage/Eindnotitie_literatuuronderzoek_scholing_werkzoekenden.pdf)
- [Goodiebag Praktijkleren voor pro-vso (mei 2023)](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/bestandsbijlage/Goodiebag-praktijkleren-voor%20pro-vso-2023.pdf)
- [Klantreis "Kandidaten Praktijkleren met de praktijkverklaring](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/bestandsbijlage/210920_klantreis_kandidaten_praktijkleren_met_de_praktijkverklaring.pdf)

## Relevante links en documenten
- [Rapport: Inzichten uit het veld van Leven Lang Ontwikkelen, september 2025 (KplusV)](https://www.ser.nl/-/media/ser/downloads/thema/llo/inzichten-uit-het-veld-van-llo.pdf)
- [10 veel voorkomende termen rondom leren in de praktijk](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkvoorbeelden/praktijkleren-voorkom-spraakverwarring#10)
- [Praktijkvoorbeeld 'Praktijkleren met de praktijkverklaring maakt leren tijdens het werk mogelijk' (Move to Match)](https://movetomatch.nl/artikelen/praktijkleren-met-de-praktijkverklaring-maakt-leren-tijdens-het-werk-mogelijk)
- [Praktijkvoorbeeld 'Met praktijkleren naar droombaan: Souhaila wordt juf' (UWV)](https://inspiratie.uwv.nl/loopbaan/met-praktijkleren-naar-droombaan-souhaila-wordt-juf)
- [Praktijkvoorbeeld 'Praktijkleren in het onderwijs: van klassenhulp naar onderwijsassistent' (UWV)](https://inspiratie.uwv.nl/praktijkleren-in-het-onderwijs-van-klassenhulp-naar-onderwijsassistent)
- [Eindrapportage: Praktijkleren met praktijkverklaring bij sociale ontwikkelbedrijven (KBA Nijgemegen)](https://kbanijmegen.nl/wp-content/uploads/2023/01/Praktijkleren_met_praktijkverklaring_bij_sociale_ontwikkelbedrijven.pdf)
- [Inspirerende video's uit regio's over de praktijkverklaring: Mooie waardering voor wat mensen kunnen](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkvoorbeelden/inspirerende-videos-uit-regios-over-de-praktijkverklaring-mooie-waardering-voor)
- [Factsheet Meerwaarde van praktijkleren in het mbo](https://www.s-bb.nl/sites/sbb/files/uploads/factsheetmeerwaardevanpraktijklereninhetmbo.pdf)
- [Lessons Learned: Analyse van praktijkvoorbeelden over Praktijkleren, gepubliceerd in de periode januari 2020 tot juli 2022](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/bestandsbijlage/A4_Programmaraad_Lesson_Learned_jubileum_uitgave_DEF_T_Praktijkleren.pdf)
- [Praktijkleren met de praktijkverklaring slim combineren met werkfittrajecten en baancreatie (onderzoek AEF)](https://www.samenvoordeklant.nl/praktijkleren-met-de-praktijkverklaring-slim-combineren-met-werkfittrajecten-en-baancreatie)
- [Aanbevelingen om met praktijkleren aan de slag te gaan](https://www.samenvoordeklant.nl/sites/default/files/bestandsbijlage/20220207%20Aan%20zet%20met%20Praktijkleren.pdf)
- [Algemene voorlichtingsvideo van SBB Praktijkleren op maat in het mbo - wat levert het op voor werkgever en werknemer](https://www.youtube.com/watch?v=j6FjWaefRB0)

## Gerelateerde bijeenkomsten
- [Online bijeenkomst kerngroep Praktijkleren - 10 September](https://www.samenvoordeklant.nl/agenda/online-bijeenkomst-kerngroep-praktijkleren-10-september)

## Wijzigingsgeschiedenis van deze pagina

- 08-08-2022 — Onderwerp aangemaakt