MDT laat jongeren weer meedoen

Gepubliceerd op 17 februari 2026

Hoe zorg je dat jongeren die thuis op de bank zitten over hun toekomst gaan nadenken en weer gaan meedoen? MDT-trajecten zijn daarvoor een laagdrempelig, motiverend en effectief instrument. ‘Iedereen deed mee, dat werkte aanstekelijk.’

‘Bij het Doorstroompunt Oosterschelderegio monitoren we jongeren die niet op school zitten en geen startkwalificatie of werk hebben’, vertelt Sandra Bijkerk. ‘Vanaf het moment dat ze dreigen uit te vallen of echt stoppen met school is er meestal minimaal elk half jaar contact. Maar de een-op-eengesprekken om ze te activeren hebben niet altijd zo veel resultaat.’ Er was ook iets anders nodig om te zorgen dat jongeren met hun toekomst aan de slag gaan. Dat vond Bijkerk in MDT (de Maatschappelijke Diensttijd).

vrolijke groepsfoto van deelnemers en coaches van traject STERK laten in een gymzaal hun spierballen zien
Deelnemers aan STERK tijdens een sportactiviteit

MDT is een programma van het ministerie van onderwijs om het toekomstperspectief van jongeren van 12 tot 30 jaar te vergroten. Het gaat om vrijwillige, kosteloze trajecten van 80 of 320 uur. Er zijn altijd meerdere partners bij betrokken. Jongeren kunnen zichzelf aanmelden of via verwijzers. Ze worden dan begeleid door jongerencoaches. De jongeren spelen een grote rol in MDT, ze denken ook mee over de trajecten of evalueren die.

Meedraaien

Bijkerk kende MDT alleen van aan school gekoppelde trajecten. ‘Maar toen zag ik MDT | Zoek het uit!. Dat bleek precies wat ik wilde: onderwijsvervangend en met behoud van uitkering te volgen. Ik heb een dagje in Friesland meegedraaid en daar veel jongeren gesproken. Toen zag ik hoe het werkt.’ 

 

logo MDT: een kubus met de letters M. D en T en de tekst eromheen: Doe mee met MDT - maatschappelijke diensttijd
logo Doe mee met MDT

Betekenisvol

Wietske de Koe, regiofacilitator MDT Friesland heeft al veel positieve ervaringen opgedaan met MDT. ‘Er zijn wel meer projecten voor talentontwikkeling bij jongeren. Maar de kracht van MDT zit in de combinatie met nog 2 pijlers: iets doen voor een ander en betekenisvolle ontmoetingen, met andere jongeren of bijvoorbeeld nieuwkomers. Daarbij merk je wat die ontmoeting betekent voor jezelf en anderen. En door samen dingen te ondernemen gaan jongeren makkelijker stappen zetten. De een neemt meer initiatief en een ander lift mee met de groep.’

Copy-paste

Geïnspireerd door het Friese voorbeeld zette Bijkerk met collega’s in Goes pilots op voor een programma met workshops, trainingen, coaching en bedrijfsbezoeken. Om partners te krijgen sprak ze organisaties uit haar eigen netwerk aan. ‘In de eerste groep zaten 4 jongeren, toen hadden we nog weinig aan promotie gedaan. De tweede groep waren het er al 14. Nu is MDTSTERK (Samen talenten erkennen, realiseren en Kansen) van start gegaan voor de Oosterschelderegio, misschien later uit te breiden naar heel Zeeland.’

Ik wil weer wat gaan doen!

Deelnemer Brandyne (23) viel door een combinatie van lichamelijke en mentale klachten tweemaal uit bij een stage en kwam zonder diploma thuis te zitten. ‘Vorig jaar was mijn situatie weer stabiel. Maar vind dan maar eens de motivatie om na anderhalf jaar weer in actie te komen.’ Toen ze van verschillende kanten hoorde over STERK, was dat het juiste zetje.  ‘Ik dacht: als ik niks doe kom ik niet verder en ik wil juist zo graag weer wat gaan doen!’ 

Ik mag weer. Ik kan weer echt aan mezelf gaan werken!

STERK-deelnemer Brandyne

Leuk en leerzaam

Hoe beviel het? ‘Ik vond het best intensief. Het was op 2 vaste dagen per week, dat gaf ook weer wat regelmaat. De ene dag gingen we met de groep onze doelen uitwerken, bedrijven bezoeken maar ook met coaches praten en spelletjes doen. De andere dag was er sport en ‘s middags konden we aan workshops meedoen.’ 

Samen met andere deelnemers organiseerde Brandyne een spelletjesmiddag voor ouderen. ‘Iedereen deed mee, dat werkte aanstekelijk. Het was leuk om de ouderen te zien genieten. Maar ook leerzaam: je gaat het werkveld weer in, mensen verwachten wat van je. Als je zo lang geen verplichtingen hebt gehad is dat een goede eerste stap.’

Succeservaringen 

STERK was dus voor Brandyne eindelijk weer iets positiefs na jarenlange negatieve ervaringen en teleurstellingen. Een groepsgenoot zei dat hij haar wel als opticien zag werken. Brandyne: ‘Dat leek me inderdaad interessant. Met een beetje steun van Sandra heb ik geregeld dat ik bij een opticien een dagje kon meelopen. Ik denk er serieus over om een opticiensopleiding te gaan doen.’

Enorme stap


Wat levert MDT nou eigenlijk op? ‘Als coach ga je voor resultaat’, zegt Bijkerk. ’Maar wat is resultaat? Het is al heel waardevol als jongeren gewoon weer onder de mensen komen, in een groep meedoen. Er zijn sociale momenten, je gaat met workshops je grenzen opzoeken. Als je heel lang veel alleen bent geweest, is dat al een enorme stap. Een meisje uit de vorige groep had 2 jaar binnen zitten gamen.’ 

12 jongeren zitten rond een tafel en schrijven in een bulletjoural
Schrijven in het bulletjournal

Vaak gebeurt er ook meer. Door MDT | Zoek het uit! gingen 2 op de 3 deelnemers aan de slag met werk, een opleiding, praktijkleren of vrijwilligerswerk. De Koe benadrukt dan ook dat een MDT-traject een nuttig instrument is om de doelstellingen van de Wet van school naar duurzaam werk te bereiken. ‘In die wet gaat het over toegankelijke begeleiding en tegengaan van ongediplomeerd schoolverlaten en werkloosheid. De succeservaringen in een MDT-traject dragen daaraan bij.’

Het is heel waardevol als jongeren gewoon weer onder de mensen komen, in een groep meedoen.

Doorstroomcoach Sandra Bijkerk
Brandyne krijgt haar MDT-certificaat uitgereikt in een deftige zaal door een man in het zwart met rode bretels en een pet
Brandyne krijgt haar MDT-certificaat

Ontspannen

Brandyne is in elk geval blij dat ze heeft meegedaan. ‘Doordat de sfeer zo ontspannen was, voelde het niet als moeten, maar als een soort uitje. Ik mag weer. Ik kan weer echt aan mezelf gaan werken!’ 

Tips en ervaringen

  • Als je denkt dat een MDT-traject iets voor een jongere is, kijk dan eerst wat er in je regio of landelijk al is. Een MDT-regiofacilitator kan je helpen overzicht te krijgen en in contact brengen met MDT-partijen. MDT hoeft niet ingekocht te worden want het wordt landelijk gefinancierd.
  • Is er geen geschikt traject, dan kun je overwegen zelf iets op te zetten.  Als je voldoet aan de voorwaarden kun je voor 3 jaar subsidie krijgen. Maar het zijn best pittige aanvragen.
  • Ga kijken bij een lopend traject om de kunst af te kijken of neem contact op met projectleiders. Bijkerk: ‘Er is binnen het MDT-netwerk veel goodwill, iedereen wil je helpen.’
  • Zoek partners in je eigen netwerk en laat steeds meer bedrijven en organisaties aansluiten.
  • Zie de kansen bij een bedrijf: bij een zwembad kun je kennismaken met sport, maar ook horeca en logistiek. En soms zijn er bij bedrijven kleine taken die blijven liggen, zoals het controleren of vergaderkamers op orde zijn. Dat zijn prima zaken om jongeren mee te laten oefenen.
  • Laat jongeren uit een eerdere groep hun ervaringen delen met een volgende groep.
  • Denk na over de lengte van het traject. Bijkerk: ‘We hebben gemerkt dat een traject van 10 weken te kort is voor jongeren die nog school of werkfit moeten worden. Werkskills opdoen zoals op tijd komen, je afspraken nakomen, daar willen we het traject nog voor uitbreiden.’
  • Laat jongeren in een bulletjournal hun ervaringen en ontwikkeling opschrijven. Brandyne: ‘Het hielp me als ik mijn motivatie even een beetje kwijt was om erin terug te lezen. Door weer te lezen waar ik vandaan kwam en wat ik wilde of niet wilde kon ik weer verder.’