Wet banenafspraak

Extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking

Het kabinet en de werkgevers- en werknemersorganisaties hebben in april 2013 een sociaal akkoord gesloten. Een belangrijk onderdeel van dit akkoord is een nieuwe aanpak om mensen met een arbeidsbeperking aan de slag te helpen bij reguliere werkgevers. De werkgevers in het bedrijfsleven hebben zich garant gesteld voor 100.000 extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking in de periode tot 2026. De overheid neemt 25.000 extra banen voor haar rekening die vóór 2024 moeten zijn gerealiseerd. In totaal gaat het om 125.000 extra banen ten opzichte van de peildatum van 1 januari 2013. Deze Banenafspraak is vastgelegd in de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten (Wet BQA) die op 1 april 2015 is ingegaan.

Niet in staat om minimumloon te verdienen

De extra banen zijn bedoeld voor mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Wajongers, mensen op de Wsw-wachtlijst en leerlingen VSO hebben hierbij tot en met eind 2016 voorrang. Een extra baan is gedefinieerd als het aantal extra uren dat iemand werkt, gedeeld door 25,5. Stel: iemand zonder werk gaat voor 20 uur aan de slag bij een bedrijf. Dan wordt dat niet als een volledige (want geen 25,5 uur) maar als een gedeeltelijke extra baan geteld.

Stok achter de deur bij onvoldoende extra banen

Per jaar is vastgelegd hoeveel extra banen er in het bedrijfsleven en bij de overheid moeten worden gecreëerd. Zorgen de werkgevers in een bepaald jaar voor onvoldoende extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking? In dat geval kan de regering een individuele quotumheffing invoeren. De werkgever die zich niet aan de banenafspraak houdt, betaalt dan voor niet opgevulde werkplekken. Dit geldt alleen voor werkgevers met 25 of meer medewerkers. De regering bekijkt elk jaar of zij zo’n wettelijke stok achter de deur nodig vindt.

Informatie over kandidaten in doelgroepregister

Hoe kan een werkgever geschikte kandidaten met een arbeidsbeperking vinden? Dat kan met behulp van het doelgroepregister. Hierin staat informatie over de mensen die onder de banenafspraak vallen. Gemeenten en werkgevers kunnen via UWV-systemen digitaal inzicht krijgen in de mensen in het register. Ook kan elke burger zien of hij of zij in het register staat. UWV beheert het doelgroepregister. UWV houdt de voortgang bij het realiseren van de banenafspraak bij en rapporteert over de aantallen aan het ministerie van SZW.

Mensen die onder banenafspraak vallen

In het doelgroepregister zijn de mensen opgenomen die onder de banenafspraak vallen:

  • mensen die onder de Participatiewet vallen en niet 100 procent van het wettelijk minimumloon kunnen verdienen;
  • mensen in de Wajong die kunnen werken;
  • mensen met een Wsw-indicatie;
  • mensen met een Wiw-baan of ID-baan;
  • mensen die tussen 10 september 2014 en 1 juli 2015 zijn afgewezen voor de Wajong;
  • leerlingen en schoolverlaters van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO):
  • schoolverlaters van het praktijkonderwijs (PrO) en de entree-opleiding in het mbo van het schooljaar 2014/2015.

In het doelgroepregister zijn ook werknemers opgenomen die alleen met een voorziening (bijvoorbeeld een aangepaste auto of speciaal hulpmiddel voor de computer) in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen. Omdat deze mensen al werken, vallen zij niet onder de Banenafspraak.

Beoordeling van arbeidsvermogen door UWV

De gemeenten kunnen bij UWV een Indicatie banenafspraak aanvragen voor mensen die onder de Participatiewet vallen. Wie een arbeidsbeperking heeft en tot de doelgroep van de Participatiewet behoort, kan zichzelf ook rechtstreeks bij UWV aanmelden. UWV beoordeelt het arbeidsvermogen: kan iemand 100 procent van het wettelijk minimumloon verdienen? Als dat niet mogelijk is, behoort hij of zij tot de doelgroep van de banenafspraak.

Belangrijke rol voor regionale Werkbedrijven

In alle 35 arbeidsmarktregio’s is er een regionaal Werkbedrijf. Deze werkbedrijven spelen een belangrijke rol bij het realiseren van de banenafspraak. Zij zorgen ervoor dat mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers aan het werk gaan. In de regionale Werkbedrijven maken gemeenten, UWV en werkgevers- en werknemersorganisaties afspraken over de inzet van instrumenten door gemeenten en de manier waarop kandidaten en werkgevers elkaar vinden. Het gaat onder meer om de begeleiding op de werkplek en het bepalen van de loonwaarde van werknemers.

Handig kennisdocument

Het kennisdocument Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten van het ministerie van SZW behandelt alle relevante onderwerpen. Zoals: welke werkgevers kunnen voor de extra banen zorgen? Wie vallen er onder de doelgroep? Wat is de rol van de regionale Werkbedrijven? Deze en veel andere vragen worden in het kennisdocument beantwoord.

Ondersteuning door Programmaraad

De Programmaraad ondersteunt en stimuleert op diverse manieren de realisatie van de banenafspraak. De Programmaraad informeert betrokken partijen (onder meer via deze site), ontwikkelt instrumenten en organiseert bijeenkomsten zoals de Praktijkdagen.

Enkele speciale activiteiten zijn: