Beschut werken

Laatst bijgewerkt op 04 januari 2019
Omschrijving: 

Sinds de komst van de Participatiewet op 1 januari 2015 kunnen gemeenten beschut werk inzetten voor mensen die uitsluitend mogelijkheden hebben om te werken in een dienstbetrekking in een beschutte omgeving en onder aangepaste omstandigheden.

Doelgroep (voor wie kan dit instrument, methode of interventie worden ingezet?): 
Toelichting doelgroep: 

Tot de doelgroep beschut werk behoren mensen met arbeidsvermogen die (nog) niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Het gaat om mensen die door hun lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking een zodanig hoge mate van (structurele) begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig hebben, dat niet van een werkgever mag worden verwacht dat hij deze mensen in dienst neemt, ook niet met extra voorzieningen van gemeente of UWV. (Dit laat onverlet dat er wel werkgevers zijn die mensen in beschut werk aannemen). Dit onderscheidt de doelgroep beschut werk van de doelgroep voor de banenafspraak.

Kosten/Subsidiebedrag: 

Aan een advies beschut werken door UWV zijn geen kosten verbonden.

Voor de financiering van een beschut werkplek zijn de volgende middelen per jaar beschikbaar:

  • middelen voor begeleiding en de inzet van werkvoorzieningen in het Participatiebudget (onderdeel integratie-uitkering sociaal domein gemeentefonds);
  • middelen voor loonkostensubsidie (onderdeel van de gebundelde uitkering Pw);
  • de loonwaarde van de werknemer op een beschut werkplek;
  • het Lage Inkomens Voordeel (LIV);
  • middelen voor de bonus beschut werk;
  • eventueel additionele middelen van gemeenten.

Voor een uitgebreidere toelichting op de financiering van een beschut werkplek, zie Kennisdocument beschut werk - maart 2018 (pdf, 678 kB).

 

Doelstelling: 

De doelstelling van de Participatiewet is om mensen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden. Met de inwerkingtreding van de Participatiewet is per 1 januari 2015 de toegang tot de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) afgesloten voor nieuwe instroom. Beschut werk is expliciet als instrument in de Participatiewet opgenomen vanuit het oogpunt dat er altijd een groep mensen is die wel kan werken, maar uitsluitend in een beschutte omgeving. Het gaat hierbij om mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing(en) van het werk nodig hebben, dat dit niet van een werkgever kan worden verwacht.

Algemene informatie: 

Wat is beschut werk?

Beschut werk is werk in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden. Er is sprake van beschut werk als aan onderstaande voorwaarden is voldaan:

  • personen voor wie een gemeente verantwoordelijk is voor ondersteuning en personen aan wie UWV een uitkering verstrekt vragen zelf een advies beschut werk bij UWV aan, of het college draagt op basis van haar eigen voorselectie mensen voor een advies beschut werk voor bij UWV.
  • UWV geeft een positief advies beschut werk af.
  • het college besluit vervolgens dat de betreffende persoon uitsluitend beschut kan werken.
  • het college zorgt ervoor dat de betreffende persoon met een dienstbetrekking op een beschut werkplek wordt geplaatst. (artikel 10b Participatiewet).

Dienstbetrekking
Beschut werk heeft altijd de vorm van een dienstbetrekking. Op een beschut werk dienstbetrekking is het arbeids- of ambtenarenrecht van toepassing. Andere vormen van activering zonder dienstbetrekking, zoals werken met behoud van uitkering, vrijwilligerswerk en (arbeidsmatige) dagbesteding vallen niet onder de definitie van beschut werk volgens de Participatiewet.
Het hebben van een dienstbetrekking betekent dat de persoon in dienst is bij een werkgever en loon krijgt voor de arbeid die hij gedurende zekere tijd verricht. De gemeente heeft uitvoeringsmogelijkheden om de dienstbetrekking te organiseren. Onder vraag 14 – Waar kan een beschut werkplek worden gerealiseerd? –  in het Kennisdocument beschut werk wordt dit nader toegelicht.

Beschut werkplekken per gemeente 

Sinds 1 januari 2017 moet een gemeente beschut werk aanbieden. Zij kan niet meer bij verordening regelen dat geen beschut werk wordt aangeboden. Het Rijk kan jaarlijks bij ministeriële regeling het aantal ten minste te realiseren dienstbetrekkingen beschut werk per gemeente bepalen. Voor de aantallen voor 2018 en 2019 zie link: Aantal beschut werkplekken per gemeente .

In deze aantallen is er rekening mee gehouden dat gemeenten de achterstand die in de jaren 2015 en 2016 is opgelopen in vijf jaar inlopen zodat er in de structurele situatie ruim 30.000 beschut werkplekken beschikbaar blijven. De vermelde aantallen beschut werkplekken zijn aantallen die aan het einde van het jaar gerealiseerd moeten zijn. De gepresenteerde aantallen voor 2018 zijn dus inclusief het aantal eind 2017.
Als de behoefte daartoe bestaat, blijkend uit het aantal positieve adviezen beschut werk afgegeven door UWV, dan moet de gemeente beschut werk aanbieden, tot ten minste het aantal zoals vastgelegd in deze ministeriële regeling. Daarbij is uitgegaan van een gemiddeld dienstverband van 31 uur per week. Dit betekent dat gemeenten evenredig meer plekken moeten realiseren bij dienstverbanden van minder dan 31 uur per week en evenredig minder plekken hoeven te realiseren bij dienstverbanden van meer dan 31 uur per week.
Een gemeente kan bij verordening een hoger aantal te realiseren dienstbetrekkingen beschut werk vaststellen en daarbij regelen hoe die additionele omvang wordt bepaald en hoe de volgorde wordt bepaald waarin de personen een additionele dienstbetrekking krijgen aangeboden, zie ook vraag 6 – Kan de gemeente zelf bepalen wie als eerste voor een beschut werkplek in aanmerking komt? - in het Kennisdocument beschut werk .
Als de behoefte lager is, blijkende uit het aantal afgegeven positieve adviezen van UWV, dan hoeft de gemeente minder plekken te realiseren, en kunnen de middelen die zij voor beschut werk heeft ontvangen voor andere doeleinden worden ingezet.

Werkwijze

Voordat een gemeente beschut werk kan inzetten, vraagt de gemeente formeel een advies ‘beschut werk’ aan UWV. Ook personen die menen voor beschut werk in aanmerking te komen, krijgen door wetswijziging per 1 januari 2017 de mogelijkheid om zelf een advies beschut werk aan te vragen bij UWV. Dit zonder tussenkomst van de gemeente. Ook personen die een uitkering via UWV hebben, kunnen deze mogelijkheid benutten om zelf een advies beschut werk aan te vragen bij UWV

UWV adviseert op basis van landelijke criteria, die zijn vastgelegd in het Besluit advisering beschut werk, of een persoon tot de doelgroep beschut werk behoort. UWV verricht onderzoek naar de vraag of de persoon met arbeidsvermogen bij het verrichten van werkzaamheden is aangewezen op:


• Een of meer technische of organisatorische aanpassingen die niet binnen redelijke grenzen door een werkgever kunnen worden gerealiseerd;
• Permanent toezicht of intensieve begeleiding die niet binnen redelijke grenzen door een werkgever kan worden aangeboden. (Artikel 3 Besluit advisering beschut werk).


Als aan tenminste één van bovenstaande criteria is voldaan, geeft UWV een positief advies beschut werk aan het college en informeert UWV de betrokkene. De hoogte van de loonwaarde is geen criterium waarop UWV beoordeelt.

De werkwijze van UWV
UWV beantwoordt bovengenoemde vragen op basis van de methode SMBA (Sociaal
Medisch Beoordelen van Arbeidsvermogen). Met toepassing van deze methode is UWV in staat om de vereiste aanpassingen in de werkplek respectievelijk de begeleidingsnoodzaak van de betreffende persoon inzichtelijk te maken. Het kan gaan om een breed scala aan aanpassingen. Bijvoorbeeld fysieke aanpassingen aan de werkplek of de werkomgeving, een uitsplitsing van taken of aanpassingen in de wijze van werkbegeleiding, werktempo of arbeidsduur.

Bij de begeleidingsnoodzaak kijkt UWV of een persoon is aangewezen op permanent toezicht of intensieve begeleiding. Permanent toezicht betreft een begeleider die altijd aanwezig is op de werkvloer en kennis heeft van de specifieke problematiek van de betreffende persoon. Onder intensieve begeleiding wordt begeleiding verstaan waarbij de betreffende persoon elk dagdeel begeleiding nodig heeft die een substantiële onderbreking van het werkproces tot gevolg heeft.

De afweging of de benodigde aanpassingen en/of benodigde begeleiding binnen redelijke grenzen door een werkgever kan worden aangeboden, is afhankelijk van de situatie waarin de persoon zich bevindt. Dat heeft te maken met de beperkingen die de persoon heeft, het werk dat hij gaat doen en de omgeving waarin hij dat werk gaat doen.

Voor het onderzoek van UWV staat 8 weken. Als uit het onderzoek van UWV blijkt dat de betreffende persoon aan ten minste één van de twee hierboven criteria voldoet, adviseert UWV het college vast te stellen dat de persoon uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft. Met andere woorden: UWV geeft dan een positief advies beschut werk af.
UWV onderbouwt altijd zijn advies aan de gemeente.

Vaststelling door college
Na het advies van UWV stelt het college op basis van het advies van UWV vast of iemand uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft. Het college is in vergaande mate gebonden aan het advies van UWV en mag hier niet lichtzinnig van afwijken. Pas als het advies van UWV ondeugdelijk tot stand zou zijn gekomen, heeft het college reden om van het advies af te wijken. De gemeente mag personen die een – deugdelijk tot stand gekomen - positief advies beschut werk van UWV hebben, niet uitsluiten van een beschut werkplek zolang het aantal, zoals neergelegd in de ministeriële regeling nog niet is bereikt. Nadat het college heeft vastgesteld dat de betreffende persoon uitsluitend beschut kan werken, biedt het college de voorziening beschut werk aan waarbij deze persoon in een dienstbetrekking in een beschutte omgeving werkzaamheden verricht. Het college zal zelf waarschijnlijk alleen die mensen voor advies aan UWV voordragen voor wie zij al een beschut werkplek op het oog heeft. Als UWV een adviesaanvraag van een persoon ontvangt zonder tussenkomst van het college, licht UWV het college hierover in zodat het college voorbereid is op de mogelijkheid dat een beschut werkplek moet worden aangeboden. Het gaat hierbij om een brief zonder inhoudelijke informatie. In de volgende fase stuurt UWV het advies naar het college en informeert UWV de betrokkene over de strekking van dit advies.

Gecombineerde beoordeling van het arbeidsvermogen
De verschillende beoordelingen worden uitgevoerd in één gecombineerd werkproces, zodat aanvragers niet dubbel worden belast. Als iemand zich bij UWV meldt voor een beoordeling in het kader van de banenafspraak, de Wajong of beschut werk, onderzoekt UWV of de persoon tot een van deze doelgroepen behoort. Blijkt bij de intake, of later in het proces, dat de volgens UWV meest passende uitkomst een andere is dan waarom in eerste instantie is gevraagd, dan wordt in overleg met de aanvrager het onderzoek en de beoordeling op die andere uitkomst gericht, zodat daarvoor geen nieuwe aanvraag hoeft te worden ingediend.

UWV informeert – als betrokkene onder verantwoordelijkheid van de gemeente valt – de gemeente over de uitkomst van de beoordeling ten aanzien van de banenafspraak en beschut werk. Bij een positief advies beschut werk, vervalt onmiddellijk de eventuele inschrijving in het doelgroepregister.

Sinds 1 januari 2017 mag UWV de gegevens die in de twee jaar voorafgaand aan de adviesaanvraag door een persoon zijn aangeleverd in het kader van het onderzoek naar de beoordeling arbeidsvermogen voor de Wajong, zonder toestemming vooraf hergebruiken bij de beoordeling voor beschut werk. Deze persoon moet hiervan wel op de hoogte zijn gesteld.

Meer informatie over de invoering is te vinden in de memorie van toelichting op de wetswijziging per 1 januari 2017 . Het Kennisdocument beschut werk - maart 2018 (pdf, 678 kB) bevat veel gestelde vragen en antwoorden. In Beschut werk in de praktijk een voorbeeld van hoe beschut werk in de praktijk gerealiseerd is. 

Betrokken organisaties

Gemeenten en UWV

Vond u deze pagina interessant?

To prevent automated spam submissions leave this field empty.